به گزارش حیات، وبگاه اسپِیس در گزارشی آورده است:
ناسا ابتکار تازهای برای برنامه پرچالش بازگرداندن نمونه مریخ (MSR) خود آغاز کرده است. این طرح جدید معماری بازیابی نمونه مریخنورد استقامت یا به اختصار پیاسآرای (PSRA) نام دارد و هدف آن تدوین راهبردی جدید برای جمعآوری نمونههای مریخ، که مریخنورد استقامت (Perseverance) جمعآوری کرده، و بازگرداندن آنها به زمین است.
این ابتکار در ۹ نوامبر توسط تیفانی مورگان (Tiffany Morgan)، مدیر برنامه اکتشاف مریخ ناسا، در جلسه مجازی گروه تحلیل برنامه اکتشاف مریخ (MEPAG) اعلام شد.
بر اساس اعلام ناسا، راهبرد پیاسآرای شامل چهار بخش است: تدوین توصیههای بیطرفانه برای بازیابی نمونهها و تحویل آنها به زمین، ارزیابی الزامات مأموریت پیشنهادی، بررسی درسهای آموختهشده قبلی و ارزیابی قابلیتها و گزینههای فعلی. مورگان گفت: گروه راهبرد پیاسآرای در ژانویه ۲۰۲۷ میلادی آغاز به کار میکند و گزارش نهایی در زمستان ۲۰۲۷-۲۰۲۸ میلادی ارائه میشود.
چرا بازگرداندن نمونهها اینقدر مهم است؟
مریخنورد استقامت ناسا پس از فرود در فوریه ۲۰۲۱ میلادی همچنان در دهانه جیزرو (Jezero) در حال گشتزنی است. این ربات که به اندازه یک خودرو است، نمونههای منتخب را از سراسر این منطقه برمیدارد و با احتیاط بستههای مهر و موم شده را روی سطح مریخ میگذارد یا داخل خود نگه میدارد. این نمونهها ممکن است نشانههایی از حیات گذشته در سیاره سرخ داشته باشند.
ناسا و آژانس فضایی اروپا سالهاست که برنامهریزی میکنند فضاپیماهای آینده را به مریخ بفرستند و این نمونهها را برای بررسی دقیق با تجهیزات پیشرفته به زمین بیاورند؛ اما یک عامل فشار دیگر برای ناسا این است که چین در حال پیشرفت در مأموریت بازگرداندن نمونه مریخ تیانون-۳ خود است.
شوک قیمت؛ از ۱۱ میلیارد دلار تا ۸ میلیارد
در طول سالها، بررسیهای متعدد گروههای مستقل از طرح بازگرداندن نمونه مریخ، یافتههای شوکآوری درباره هزینهها گزارش کردهاند. آخرین برآورد هزینه حدود ۱۱ میلیارد دلار بود و قرار بود نمونهها تا سال ۲۰۴۰ میلادی به زمین برسند. خود ناسا این یافته را بیش از حد پرهزینه و در بازه زمانی قابل قبول اجرانشدنی دانست. با این حال، یک گروه ارزیابی دیگر در نهایت این را امکانپذیر دانست که نمونههای مریخ در اوایل سال ۲۰۳۵ میلادی با یک فضاپیمای کمهزینهتر و با هزینهای حدود ۸ میلیارد دلار بازگردانده شوند.
اینکه بررسی پیاسآرای چگونه با هزینه بازگرداندن نمونه مریخ و انبوهی از نگرانیهای دیگر برخورد میکند، هنوز مشخص نیست.
رقابت فضایی با چین؛ ناسا طرحی جدید برای بازگرداندن نمونههای مریخ ارائه کرد
این تصویر ترکیبی، همه لولههای نمونهای را نشان میدهد که مریخنورد استقامت (Perseverance) ناسا در محلی به نام «تری فورکس» (Three Forks) روی سطح مریخ جای گذاشته است. این تصویر را دوربین واتسون (WATSON) که در انتهای بازوی رباتیک مریخنورد نصب شده، ثبت کرده است.
چرا دانشمندان میخواهند رباتها پیش از انسانها نمونههای مریخ را به زمین بیاورند؟
این پرسش که چرا نمونههای مریخ به جای سفر انسانی با روش رباتیک به زمین آورده میشوند، برای بسیاری از علاقهمندان به فضا مطرح است. در واقع، دانشمندان و برنامهریزان مأموریتهای فضایی دلایل محکمی برای این انتخاب دارند.
بروس یاکوسکی (Bruce Jakosky) از آزمایشگاه فیزیک جو و فضای دانشگاه کلرادو بولدر و گروه علوم زمین و فضای دانشگاه واشینگتن نیز در نشست گروه تحلیل برنامه اکتشاف مریخ (MEPAG) صحبت کرد. او خواستار رویکردی یکپارچه برای برنامهریزی مأموریتهای انسانی به مریخ شد. او همچنین توصیههایی را برجسته کرد که از کارگاهی نشأت میگرفت که در ماه مه گذشته توسط سازمان غیرانتفاعی اکسپلور مارس (Explore Mars, Inc.)، گروهی که برای ترویج سفر انسان به مریخ فعالیت میکند، برگزار شد.
یاکوسکی توضیح داد: هدف آن گزارش، درک خطر برای فضانوردان و سختافزار است، نه تمرکز بر علم. وی افزود: این خطر شامل ترکیبات موجود در خاک میشود که در صورت استنشاق برای فضانوردان خطرناک هستند؛ از جمله این ترکیبات پرکلراتها (مواد شیمیایی سمی) و کلرومتانهایی که قبلاً شناسایی شدهاند. همچنین شامل غباری میشود که فضانوردان میتوانند استنشاق کنند و میتواند بر فرسایش سختافزار تأثیر بگذارد.
هفت دلیل برای بازگرداندن نمونهها پیش از سفر انسان
یاکوسکی در گردهمایی گروه تحلیل برنامه اکتشاف مریخ (MEPAG) اهمیت بازگرداندن نمونهها پیش از مأموریتهای انسانی به مریخ را برجسته کرد. به گفته او، این کار هفت فایده کلیدی دارد:
شناسایی مواد خطرناک: مواد شیمیایی خطرناک شناختهشده، مانند پرکلراتها و کلرومتانها، مشخص میشوند تا ایمنی فضانوردان تضمین شود. همچنین مواد خطرناک احتمالی دیگری که هنوز شناسایی نشدهاند، جستوجو میشوند.
بررسی غبار ریز: ذرات غبار بسیار ریز که میتوانند باعث مشکلات تنفسی در فضانوردان شوند، مشخص و بررسی میشوند.
طراحی لباس فضایی: خواص غبار و سنگهای سطح مریخ مشخص میشود تا لباسهای فضایی با در نظر گرفتن فرسایش ناشی از این مواد طراحی شوند.
جستوجوی حیات: پیش از ورود انسانها، شواهد حیات موجود در مریخ جستوجو میشود؛ این حیات میتواند با حیات زمینی تعامل داشته باشد و آن را تحت تأثیر قرار دهد.
افزایش بازده مأموریتهای انسانی: با ارائه زمینه و تحلیل اولیه از نمونهها، فضانوردان میتوانند در سطح مریخ مؤثرتر عمل کنند و بازده علمی مأموریتهای انسانی بالاتر برود.
اثبات سفر رفت و برگشت: بازگرداندن نمونهها با ربات نشان میدهد که سفر رفت و برگشت موفق به مریخ، شامل ورود، فرود و صعود از سطح، امکانپذیر است و امکانسنجی آن را ثابت میکند.
آزمایش پروتکلهای حفاظت سیارهای: اجرای پروتکلهای حفاظت سیارهای، یعنی قوانینی برای جلوگیری از آلودگی متقابل زمین و مریخ، آزمایش میشود. هرچند مأموریتهای انسانی از روشهای مشابه استفاده نمیکنند، آنچه از این تجربه آموخته میشود، برنامهریزی و اجرای مأموریتهای انسانی را بسیار آسانتر میکند.
چین در تعقیب؛ تیانون-۳ در راه است
چین نیز در این رقابت عقب نمانده است. بر اساس اعلام اداره ملی فضایی چین، کاوشگر تیانون-۳ از پنج بخش اصلی تشکیل میشود: یک فرودگر برای فرود روی سطح مریخ، یک صعودکننده برای بلند شدن از سطح، یک کپسول خدماتی، یک مدارگرد و یک ماژول ورود مجدد به زمین.
این مأموریت قرار است حدود سال ۲۰۲۸ با دو موشک حامل سنگین لانگ مارچ-۵ (Long March-5) از پایگاه پرتاب فضایی ونچانگ در استان هاینان چین آغاز شود. هدف تیانون-۳ بازگرداندن حدود ۵۰۰ گرم از نمونههای سیاره سرخ به زمین در سال ۲۰۳۱ میلادی، یعنی حدود چهار سال زودتر از خوشبینانهترین حالت ناسا است.
انتهای پیام//
نظر شما